Thương nhân Trung Quốc nhập cảnh đến Việt Nam qua đường du lịch nhưng sau đó đến Bình Thuận tranh mua thanh long.
 
thanh-long.jpg
Trồng và xuất khẩu trái thanh long tại Bình Thuận. Ảnh: Quế Hà

Làm giá
 
Bà N. (một người trực tiếp xuất thanh long đi Trung Quốc ở xã Hàm Mỹ, H.Hàm Thuận Nam, Bình Thuận) cho biết hiện nay tại Bình Thuận có nhiều doanh nghiệp, cơ sở thu mua thanh long bắt tay chứa chấp thương nhân Trung Quốc núp bóng hộ chiếu du lịch để thu mua thanh long.
 
“Có sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp địa phương, treo giá cao lên tranh mua khi hiếm hàng. Nhưng khi đủ hàng thì họ đột ngột hạ giá. Do vậy doanh nghiệp nào cũng tranh thủ bán cho các thương nhân Trung Quốc khi giá cao là vậy”, bà N. cho biết.
 
Tại cuộc họp giao ban báo chí mới đây, ông Ngô Minh Hùng, Phó giám đốc Sở Công thương tỉnh Bình Thuận thừa nhận: “Sự hiện diện của các thương nhân Trung Quốc tại các vựa thu mua thanh long ở Bình Thuận hiện nay là có”. Tuy nhiên, ông Hùng lý giải: “Sự hiện diện khác với núp bóng. Ví dụ người ta đến xem hàng hóa theo đơn hàng đã ký thì hợp lệ. Còn họ nhập cảnh vào Việt Nam bằng thị thực du lịch mà lại đến thu mua hàng hóa là trái với quy định của pháp luật Việt Nam”.
 
Chế tài thương nhân “núp bóng”
 
Từ đầu năm đến nay, Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh Bình Thuận (thành lập cuối năm 2015, do ông Ngô Minh Hùng làm trưởng đoàn - PV) đã lập biên bản và đề xuất Chủ tịch UBND tỉnh ra quyết định xử phạt 17 trường hợp người nước ngoài (người Trung Quốc) về hành vi nhập cảnh hành nghề hoặc có hành động khác tại địa phương nhưng không được cơ quan có thẩm quyền cho phép, với số tiền 410 triệu đồng. Xử phạt 50 triệu đồng đối với hai người Trung Quốc khác có hành vi kinh doanh thanh long trái phép, đồng thời tịch thu 12 tấn thanh long do hai người này đã thu mua bất hợp pháp.
 
Sau khi có quyết định xử phạt hành chính, Công an tỉnh Bình Thuận còn áp dụng hình thức rút ngắn thời gian lưu trú tại Việt Nam đối với nhiều người nước ngoài đến địa bàn kinh doanh trái phép. Đồng thời kiến nghị Cục Quản lý Xuất nhập cảnh (Bộ Công an) cấm nhập cảnh có thời hạn đối với các trường hợp đã bị xử phạt nhưng vẫn tái phạm.
 
Theo ông Ngô Minh Hùng, muốn khẳng định chính xác và lập biên bản xử lý tình trạng vi phạm trong kinh doanh thanh long, đoàn kiểm tra liên ngành phải giao cho công an đi trinh sát trước. “Chứ không khi đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh Bình Thuận đến vựa thanh long kiểm tra. Ngay lập tức những người Trung Quốc nhanh chóng bước ra khỏi vựa thanh long, giả vờ đứng xem hoặc ngồi ngoài uống nước. Đoàn kiểm tra không có chứng cứ, nên không thể khẳng định cơ sở thanh long đó có sự hiện diện của thương nhân nước bạn, còn chủ cơ sở của ta cứ chối leo lẻo”, ông Hùng nói.
 
Cũng theo ông Hùng, từ tháng 5.2016 đến nay có 28 doanh nghiệp trong tỉnh có sự hiện diện của thương nhân Trung Quốc lưu trú, với số lượng cụ thể là 28 người. Họ cư trú đều với mục đích để thu mua thanh long (cơ quan chức năng của Bình Thuận có danh sách từng người). Để kiểm tra, xử lý việc kinh doanh không đúng pháp luật, núp bóng, ông Hùng đề nghị phải thành lập các đội kiểm tra liên ngành ngay từ huyện, mới kiểm soát chặt được tình trạng trên.